Nauka o zarządzaniu

Publikacje z obszaru nauk o zarządzaniu

Witczak Hubert, Nauka o zarządzaniu. W kierunku systemu syntezy, 2023, Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu, ISBN: 978-83-8102-628-4

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu

Rośnie złożoność przedmiotu i problemów zarządzania i jednocześnie rozdrobnienie oraz rozproszenie nauk o zarządzaniu. Mają one status drugorzędnych „nauk praktycznych”, ustępują ekonomii, politologii, socjologii i in. oraz ich kombinacjom. Jednocześnie praktyka zarządzania ponosi spektakularne porażki, nie osiągając oczekiwanej sprawności na założonych poziomach. Jedną z przyczyn jest niedostatek syntez w naukach o zarządzaniu. Praca wraca do przedmiotowego dyskursu. Diagnozując stan nauk o zarządzaniu, założenia nauk, w tym ich prawa, Autor proponuje systemowo-prakseologiczne podstawy systemu syntezy nauk o zarządzaniu. Na gruncie pragmatycznych nauk o zarządzaniu synteza ta ogniskuje się przede wszystkim na apragmatycznej nauce o zarządzaniu. [opis Wydawcy…]

Witczak Hubert, Keynes – współczesność – przyszłość [w:] Keynes a współczesność: Ekonomiczne perspektywy dla naszych wnuków, Mączyńska E., Gorynia M., Urbaniec M., (red.), Warszawa: PTE, 2023, s. 201-207.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu

Witczak Hubert, Podsystem dążeń w systemach działających [w:] Współczesne zarządzanie – koncepcje i wyzwania, Sopińska A., Modliński A. (red.), Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH, 2020, s. 119-133.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– Google Scholar

Teoretycznym problemem pracy jest ustalenie tożsamości podsystemu dążeń w kategorii „system działający”. Celem jest rozpoznanie roli podsystemu dążeń w systemach działających. Naukom o zarządzaniu brakuje syntez, w tym twierdzeń o najszerszym zasięgu, a taką szansę stwarzają stosowane tutaj: podejście systemowo-prakseologiczne, metoda prognostyczna oraz wnioskowanie hipotetyczno-dedukcyjne. Dowolnym stanom rzeczy systemów działających możemy przypisać funkcje dążnościowe, ograniczające i warunkujące. Podsystem dążeń jest rozlokowany w podsystemie dążeń politycznych, strategicznych oraz w podsystemie rdzenia systemów działających. Składa się on z podsystemu metadążeń, podsystemu rdzenia dążeń oraz okoliczności dążeń (ograniczenia i sytuacja/pozycja dążeń). Kluczową rolę w podsystemie dążeń spełnia nadwyżka ekonomiczna i jej usytuowanie w strukturze dążeń.

Witczak Hubert, The systemic-praxeological approach to the methodology of primary scientific activity of the management science system, Research Papers in Economics and Finance, 2020, vol. 4, nr 2, s. 7-17.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– strona czasopisma
– Google Scholar
– DOI

The scientific methodology of management science (MSc) is consistent in terms of direction with the overall methodology of sciences. Still, it continues to pose significant challenges. One such challenge is the problem of system characteristics of MSc methodology at the highest level of scientific practice, i.e. praxeology and systems theory. There are also the problems of MSc synthesis, i.e. the definition of its universal scope, in the light of its increasing diversity and specialisation of doma-ins. This paper aims to elaborate on the achievements to date in management science on the grounds of the systemic-praxeological approach, scientific synthesis of methodology, with a particular focus on the role of reasoning and inference. My assertion is that methodology is a subsystem of the core of primary scientific activity of MSc, comprising the components of scientific practice focused around the scientific method (methods). Its objective domain extends beyond the cognitive function (C), also encompassing value assignment (A), determination of post-diagnosis scientific action (R), decisions about scientific models (N) and implementation of scientific models (I) –CARNI system. The scientific methodology of MSc is specifically a product of scientific problems as well as the goals, principles and methods used to solve them, forming an exceedingly complex system. Scientific reasoning and inference are not stand-alone scientific methods – they are ingredients of every scientific method. What sets the scientific method apart is the capability of a given scientific manner to solve a given scientific problem.

Witczak Hubert, Tożsamość systemu zarządzania publicznego [w:] Nowe zarządzanie publiczne. Aspekty teoretyczne i praktyczne, Pająk K. (red.), Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2018, s. 183-199.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– Google Scholar

Polowczyk Jan, Witczak Hubert, Błaszak Maciej (red.), Podejście ewolucyjne w naukach społecznych, 2018, Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu, ISBN: 978-83-8102-146-3

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate oraz druga wersja na Researchgate
– Academia.edu
– Google Scholar
– strona wydawcy CeDeWu

Książka jest pionierską pozycją na polskim rynku wydawniczym przedstawiającą efekty współpracy badaczy z różnych dyscyplin nauk społecznych. Tym co łączy autorów, pomimo wykorzystywania różnych pojęć i modeli poznawczych, jest podejście ewolucyjne związane z przekonaniem, że człowiek i całe społeczeństwa są efektem długotrwałych procesów rozwojowych. Procesy te mają pewne swoje reguły. Książka jest dziełem wyjątkowo oryginalnym i użytecznym. Pokazuje nowe możliwości wspólnego prowadzenia badań i wzbogacania wiedzy z obszaru nauk społecznych, a także humanistycznych. Może być inspiracją dla różnych środowisk naukowych w zakresie organizowania zespołów interdyscyplinarnych. Dobrym przykładem jest rozwój ekonomii ewolucyjnej jako efekt współpracy ekonomistów, psychologów, socjologów, a także przedstawicieli innych dyscyplin. Książka jest przeznaczona nie tylko dla wykładowców, ale też dla doktorantów, studentów, menedżerów, polityków i wszystkich zainteresowanych nowymi trendami w nauce. [opis Wydawcy…]

Witczak Hubert, Wprowadzenie do ewolucji systemów działających [w:] Podejście ewolucyjne w naukach społecznych, Polowczyk J., Witczak H., Błaszak M. (red.), Warszawa: CeDeWu, 2018, s. 175-208.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu

Witczak Hubert, Wstęp do naukowego statusu koncepcji zarządzania, Organizacja i Kierowanie, 2014, nr 2, s. 71-85.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– strona czasopisma
– Google Scholar

Literatura przedstawia koncepcje zarządzania (KZ) niejasno i na zasadach budzących wątpliwości. Problemem jest samo rozpoznanie tożsamości i odrębności koncepcji zarządzania na tle pozostałych twierdzeń naukowych dotyczących systemów działających, w ramach których znajduje się człowiek. Problemem jest również zrozumienie statusu koncepcji zarządzania na tle form zogniskowania systemu uprawiania nauk o zarządzaniu (NOZ). Zamiarem opracowania jest dokonanie postępu poznawczego w tej dziedzinie. Stosuję podejście systemowe (wzgląd badawczy) oraz wnioskowanie hipotetyczno-dedukcyjne. Dla celów eksploracji i systematyzacji KZ wykorzystuję macierze analityczne. Określam system naukowy w kategoriach systemów działających. Definiuję istotę koncepcji zarządzania i różnicuję je w stosunku do innych form twierdzeń naukowych. Odnoszę KZ również do zogniskowania form uprawiania nauki oraz podaję wybrane zasady ich systematyzacji.

Witczak Hubert, Wstęp do systemu nauk o zarządzaniu, Współczesne Zarządzanie: Contemporary Management Quarterly, 2013, nr 2, s. 27-40.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– strona czasopisma
– Google Scholar

Celem pracy jest wstępne rozpoznanie systemu nauk o zarządzaniu. Punktem uwagi są wybrane zagadnienia takie jak odmienność nauk przyrodniczych i NoZ, systemowość NoZ, struktura i rezultaty NoZ.

Witczak Hubert, Nauka o zarządzaniu a nauka o ekonomii, Współczesne Zarządzanie: Kwartalnik środowisk naukowych i liderów biznesu, 2007, nr 6, s. 31-42.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– Google Scholar

Powodowanie i gospodarowanie są nieodłączne od siebie w każdym działaniu, zatem nie są czynnościami samoistnymi. Nie ma dziedziny aktywności ludzkiej, która nie podlegałaby zarządzaniu (domena: powodowanie) i ekonomii (domena: gospodarowanie). Zarządzanie i ekonomia są naukami kompletnymi: zajmują się poznaniem, wartościowaniem i decydowaniem o dowolnych systemach. Zrozumienie różnic i związków między zarządzaniem i ekonomią istotnie współokreślało, współokreśla i będzie współokreślać sprawność systemów społecznych.

Witczak Hubert, Przedsiębiorstwo – system gospodarujący, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, 2006, nr 79, s. 31-49.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– Google Scholar

Autor scharakteryzował przedsiębiorstwo jako system gospodarujący. Wobec rozmaitych interpretacji terminu system, artykuł jest interesującym głosem dyskusji w tym zakresie.

Witczak Hubert, Naukowy status nauki o zarządzaniu [w:] Nowoczesne zarządzanie: koncepcje i instrumenty, M. Trocki, S. Gregorczyk (red.), Warszawa: Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, 2006, s. 13-33.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate

Zarządzanie to kształtowanie władzy nad rzeczywistością cywilizacji ludzkiej dla wartości i celów społecznie użytecznych, choć oczywiście nie możemy wykluczyć mniej zbożnych. W świecie fizykalnym, dotykalnym, działają prawa – to według ich władzy, w sposób makroskopowo widoczny ujawnia się trwałość i powtarzalność, często według reguł, których nie znamy i nie rozumiemy. Ciągle poszukując, nadal nie mamy jasności czy przyrodą ktoś „zarządza”, wykonując jakąś władzę, czy odwiecznie toczy się ona samoistnie według żelaznych praw, trzymających spójność, zorganizowanie i nieznany kierunek. Systemy społeczne, w odróżnieniu od systemów przyrodniczych, są artefaktami, w ramach których działają ludzie, kreowanymi przez stwórcę, który może delegować swoje władztwo nad nimi menedżerom. Właściciele i menedżerowie są wyspecjalizowani w dysponowaniu i wykorzystywaniu władzy w stosunku do tych systemów. Sprawia to, że powinny się one zachowywać zgodnie z wolą i celami kreatorów i menedżerów, co natychmiast ujawnia problem subiektywizmu i woluntaryzmu. Na pierwszy rzut oka neguje to możliwość i wykonalność działania praw w systemach społecznych i w procesie zarządzania. Wiele oczekuje się dziś od nauki. W społeczeństwie wiedzy, i ostatecznie mądrości, liczymy na rozproszenie ciemności, na nowe Oświecenie, które przyniosą różne, zawodowo uprawiane nauki. Jednocześnie jednak boimy się sami siebie: nie mamy pewności, czy władza, którą daje wiedza przekształci się w mądrość, a dalej samowiedzę w dziedzinie wartości i celów, pozwalającą sprawnie panować nad rzeczywistością. W 1961 roku H. Koontz określił stan panujący w nauce o zarządzaniu jako dżunglę teorii zarządzania (the management theory jungle). Ten sam Autor w 1984 roku był nastawiony bardziej optymistycznie i postawił hipotezę konwergencji teorii. W 2005 roku uważa się stan teorii w dziedzinie zarządzania za cechujący się większą, niż kiedykolwiek, różnorodnością i nieprzejrzystością. Czy aktywność naukowa w dziedzinie zarządzania posiada cechy przydające jej wiarygodności naukowej? Czy możemy mówić o nauce o zarządzaniu, która wspomoże rozszyfrowanie praw systemów społecznych, a jednocześnie ujawni prawa zarządzania nimi? Czy nauka o zarządzaniu musi respektować prawa systemów społecznych, których procesy zarządzania są częścią składową, czy może ukształtować te systemy całkowicie woluntarystycznie? To tylko niektóre z pytań, leżących u podstaw rozważań. Podejmuję niżej próbę odpowiedzi na pytanie, czy aktywność naukowa w dziedzinie zarządzania systemami społecznymi wyczerpuje znamiona naukowości. Staram się przy tym zdefiniować tę naukowość i ją uzasadnić. Odnoszę się również do roli i miejsca nauki o zarządzaniu w systemie nauk i perspektyw jej rozwoju. Uważam, że potrzeba takiej refleksji jest ciągłym i koniecznym procesem, jeśli chcemy wiarę i nadzieję o sprawności zarządzania systemami społecznymi zastąpić dowodami, a niepewność i zwątpienie – możliwie najbardziej zredukowanym ryzykiem. [ze Wstępu]

Witczak Hubert, Systematyzacja teorii organizacji i zarządzania, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, 2003, nr 33, s. 100-116.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– Google Scholar

Opracowanie jest próbą refleksji nad systematyzacją teorii organizacji i zarządzania, ale tylko w zakresie rekonstrukcji istniejącego stanu rzeczy. Chodzi bardziej o postawienie problemu i uchwycenie istniejącego porządku niż jego wyjaśnienie.

Witczak Hubert, Czynniki organizacji, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu – seria 1, 1981, nr 101, s. 23-39.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu
– Google Scholar

Celem opracowania jest przedstawienie istoty tzw. czynników organizacji z punktu widzenia ich roli dla budowy organizacji. Odniesienie przedmiotowe rozważań stanowi organizacja w ogóle, przy czym dla łatwiejszego uchwycenia toku rozumowania odniesienie to zawężono do socjalistycznego przedsiębiorstwa przemysłowego.

Frąckowiak Waldemar, Witczak Hubert, Wybrane warunki skutecznego sterowania rozwojem przemysłu, Acta Universitatis Lodziensis, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Ekonomiczne i Socjologiczne – seria III, 1979, zeszyt 37, s. 111-129.

Pełen tekst publikacji jest dostępny:
– Researchgate
– Academia.edu

Frąckowiak W., Skalec L., Witczak H., Kryzys przyspiesza zmiany, Życie Gospodarcze, 1975, R.30, nr 3 (19 stycznia 1975).